Szesnastka - Śpiewnik - Żołnierze Wyklęci - Wilcze Tropy

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944-1956

Śpiewnik

SZESNASTKA

(fragment, słowa: Józef Stasiewicz „Samotny”)

 

W piękny ciepły dzień majowy

niebo było całkiem jasne

Gdy pod Grodnem koło Kulbak

otoczyli naszych krasne.

Wszędzie pola, lasu nie ma

a żołnierzy ruskich wiele.

Wszystkim chłopcom serca drżały

w naszym małym tym oddziele.

Naszych garstka, ruskich mrowie

nacierają z każdej strony

Gdzie nie spojrzysz, wszędzie pola

wszędzie pola i zagony

I jak kosą ścięte zboże

na zagonach chłopcy padli

kule z wroga broni strasznej

młode życie ich pokradli.

Piosenka „Szesnastka” to fragment ballady napisanej w 1948 r. przez Józefa Stasiewicza „Samotnego”, żołnierza niepodległościowej, antykomunistycznej Samoobrony Ziemi Grodzieńskiej, dowodzonej przez ppor. Mieczysława Niedzińskiego „Mena”, „Niemna”.

Niedziński - pierwszy partyzant Grodzieńszczyzny, jesienią 1943 r. przeszedł do Okręgu AK Nowogródek, gdzie walczył w oddziałach I, II i VII batalionu 77 pp AK, uczestnicząc w spektakularnych operacjach bojowych przeciwko Niemcom i partyzantce sowieckiej. Po lipcu 1944 r. powrócił z grupą podkomendnych na Grodzieńszczyznę, gdzie kontynuował niepodległościową działalność zbrojną. Podlegały mu setki konspiratorów w powiecie grodzieńskim, a także zgrupowanie partyzanckie, w 1946 r. podzielone na trzy mniejsze jednostki dowodzone przez Józefa Miklaszewskiego „Falę”, Franciszka Talewicza „Komara” i Franciszka Markisza „Niedźwiedzia” oraz samodzielny oddział Bronisława Maciukiewicza „Bąka”. Grupy te do wiosny 1948 r. dość skutecznie paraliżowały funkcjonowanie sowieckich władz okupacyjnych na Grodzieńszczyźnie.

Ballada „Samotnego” opisuje ostatnią walkę grupy „Niemna” (był to pod-oddział „Fali”), okrążonej 4 maja 1948 r. w otwartym, bezleśnym terenie przez Wojska Wewnętrzne NKWD w chutorach wioski Łopiejki koło Kulbak pod Grodnem (dziś to przedmieścia tego miasta). Pomimo miażdżącej przewagi bolszewików, partyzanci „Niemna” i „Fali” stawili zacięty opór i w większości - wraz z dowódcami - polegli. Było ich szesnastu ...

Autor ballady, poległ w walce z NKWD 17 I 1950 r.

Jeden z pododdziałów ppor. Mieczysława Niedzińskiego „Mena”.