Szkoła gimnazjalna - Scenariusze lekcji - Żołnierze Wyklęci - Wilcze Tropy

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944-1956

Scenariusze lekcji

Wiedza o społeczeństwie

Temat: Patriotyzm naszych przodków. Żołnierze Wyklęci.

Czas : 45 minut

Podstawa programowa. Wiedza o społeczeństwie: 4. 3 - przedstawia cechy dobrego obywatela; odwołując się do historycznych i współczesnych postaci, wykazuje znaczenie postaw i cnót obywatelskich oraz 9. 1 - wyjaśnia, co łączy człowieka z wielką i małą ojczyzną i omawia te więzi na własnym przykładzie oraz 9.3 - wyjaśnia, odwołując się do wybranych przykładów, czym według niego jest patriotyzm;

Cele lekcji

Uczeń:

  • wymienia powody powstania powojennego podziemia niepodległościowego
  • nazywa formy oporu żołnierzy wyklętych
  • opisuje charakter oporu żołnierzy wyklętych
  • ocenia postawy żołnierzy drugiej konspiracji
  • wymienia rodzaje represji władz komunistycznych wobec żołnierzy wyklętych.

Metody i formy pracy:

  • praca z komiksem
  • rozmowa nauczająca
  • burza mózgów
  • dyskusja
  • praca w małych grupach
  • elementy wykładu
  • drzewo decyzyjne

Środki dydaktyczne i materiały:

  • Fragmenty komiksów z serii „Wilcze tropy”
  • Wiersz „Polscy bandyci”
  • Materiał pomocniczy nr 1. Drzewo decyzyjne
  • Rzutnik
  • Laptop

 

Przebieg lekcji

  1. Wyjaśnij uczniom, że żołnierzami wyklętymi nazywa się żołnierzy podziemia niepodległościowego, wywodzących się z Armii Krajowej i Narodowych sił Zbrojnych, którzy po zakończeniu drugiej wojny światowej, od roku 1944/1945, walczyli z wojskami sowieckimi i komunistycznym aparatem terroru o niepodległą Polskę. Swoje wprowadzenie zilustruj mapą przedstawiającą front wschodni w latach 1944/1945 (np. http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Second_world_war_europe_1943-1945_map_pl2.png)  (5min.)
  2. Wyświetl uczniom fragment komiksu (nr 1), którego bohaterem jest Marian Bernaciak „Orlik”. Poproś uczniów, żeby powiedzieli jaki nastrój panował wśród Polaków po zakończeniu okupacji niemieckiej i jakie towarzyszyły temu wydarzeniu nadzieje.  ( 5-7 min.)
    nr 1
     
  3. Wyświetl uczniom fragment komiksu (nr 2), którego bohaterem jest Władysław Łukasiuk „Młot”. Poproś uczniów, żeby opowiedzieli czym ten fragment różni się od poprzedniego i odpowiedzieli na pytanie: Z jakich powodów nasz bohater kontynuował działalność konspiracyjną po wkroczeniu wojsk sowieckich do Polski w 1944 roku? (5-7min.)
    nr 2
     
  4. Wyświetl uczniom fragment komiksu (nr 3) i poproś, żeby opowiedzieli o charakterze represji komunistycznych wobec żołnierzy wyklętych. Zadaj uczniom pytanie: Dlaczego zdecydowali się oni na opór zbrojny a nie opór cywilny czy działalność polityczną? Dla zilustrowania jak wyglądał ten opór zbrojny pokaż, po udzieleniu odpowiedzi, fragmenty komiksu (nr 4,5,6,7).   ( 5-7 min.)

    Kolejne części lekcji są do opcjonalnego wykorzystania w zależności od możliwości dalszego czasu pracy. Możesz zakończyć lekcję na punkcie 5 lub pomijając go przejść do punktu następnego.


    • nr 3
      nr 3
    • nr 4
      nr 4
    • nr 5
      nr 5
    • nr 6
      nr 6
    • nr 7
      nr 7

     
  5. Rozdaj uczniom wiersz „Polscy bandyci” i poproś o pisemną odpowiedź na pytania zamieszczone pod wierszem. Uczniowie podają odpowiedzi na forum klasy. Możesz zorganizować „burzę mózgów” i wspólnie udzielić na nie odpowiedzi.  (15 min.)
  6. Rozdaj uczniom w małych grupach fragmenty komiksu (nr 8,9,10) opowiadających o amnestii ogłoszonej przez władze komunistyczne po sfałszowanych wyborach w 1947 roku. Poproś uczniów o opisanie sytuacji wymagającej podjęcie decyzji. Uczniowie muszą znaleźć rozwiązanie dla dylematu: walczyć dalej, czy też zakończyć zbrojną, działalność konspiracyjną . Po zakończeniu tego ćwiczenia możesz zakończyć lekcję dyskusją: Czy dalszy opór zbrojny wobec braku szans na zwycięstwo miał sens? Czy i jak można go wytłumaczyć?  (20 min.)
    • nr 8
      nr 8
    • nr 9
      nr 9
    • nr 10
      nr 10

Załączniki do strony