Podziemna walka AK-AKO-WiN na Ziemi Ostrowskiej - Esej - Żołnierze Wyklęci - Wilcze Tropy

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944-1956

Esej

Podziemna walka AK-AKO-WiN na Ziemi Ostrowskiej


Instytut Pamięci Narodowej
Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

 
 
 
Kazimierz Krajewski

 

Podziemna walka AK-AKO-WiN na Ziemi Ostrowskiej (1944–1947)
 

 
 

Walka beznadziejna, walka o sprawę z góry przegraną,
bynajmniej nie jest poczynaniem bez sensu.
[...] Wartość walki tkwi nie w szansach zwycięstwa sprawy,
w imię której się ją podjęło, ale w wielkości tej sprawy.
prof. Henryk Elzenberg
 
 
Broszura jest poświęcona
pamięci żołnierzy AK-AKO-WiN Ziemi Ostrowskiej,
którzy w walce z komunizmem oddali życie
za niepodległość Polski, wiarę katolicką
i wolność człowieka
 
 

Armia Krajowa na Ziemi Ostrowskiej w końcowym okresie okupacji niemieckiej

Do 1 kwietnia 1939 r. powiat ostrowski wchodził w skład województwa białostockiego, następnie zaś został włączony do województwa warszawskiego. Składał się z trzynastu jednostek administracyjnych, w tym dwóch miast - Ostrów Mazowiecka i Brok oraz jedenastu gmin wiejskich - Andrzejewo, Boguty, Brańszczyk, Długosiodło, Jasienica, Nur, Małkinia, Poręba, Szulborze Koty, Wąsewo, Zaręby Kościelne. W początkowym okresie wojny, do czerwca 1941 r., teren powiatu przedzieliła sztuczna granica pomiędzy stworzonym przez okupacyjne władze niemieckie Generalnym Gubernatorstwem, a terenami okupowanymi przez Związek Sowiecki. Po stronie okupacji sowieckiej pozostała północno – wschodnia część powiatu (gminy: Andrzejewo, Boguty, Jasienica, Nur, Szulborze-Koty, Zaręby Kościelne). Gminy Czerwin i część gminy Goworowo, włączono bezpośrednio do Rejencji Ciechanów wchodzącej w skład Prus Wschodnich. Granica pomiędzy strefą objętą okupacją niemiecka i sowiecką przebiegała dosłownie tuż pod Ostrowią Mazowiecką. W utworzonym przez niemieckie władze okupacyjne powiecie ostrowskim, wchodzącym w skład dystryktu warszawskiego GG, znalazły się miasta Ostrów Mazowiecka i Brok oraz gminy Brańszczyk, Długosiodło (częściowo), Małkinia, Poręba i Wiśniewo oraz z Rejencji Ciechanów miasto i gmina Wyszków, gminy Czerwin i Goworowo oraz gmina Somianka (ta ostatnia z powiatu Pułtusk). Po wybuchu wojny niemiecko – sowieckiej na dawną granicę niemiecko – sowiecką „nałożyła się” granica pomiędzy stworzonym przez Niemców Okręgiem Białystok (Bezirk Białystok - podlegający gauleiterowi Prus Wschodnich) obejmującym większość terenów przedwojennego województwa białostockiego, a Generalnym Gubernatorstwem. Wspomniane wyżej gminy znajdujące się w latach 1939-1941 w sferze okupacji sowieckiej, zostały wówczas włączone do Bezirk Białystok. Pozostałe jednostki administracyjne powiatu należały do GG (w Ostrowi Mazowieckiej znajdowała się siedziba starostwa powiatowego).

Po przetoczeniu się działań wojennych komunistyczne władze administracyjne powołane przez PKWN utworzyły powiat Ostrów Mazowiecka w przedwojennym kształcie. W 1975 r. powiat przestał istnieć. Odtworzono go podczas reformy administracyjnej w 1999 r. Obecnie w skład powiatu Ostrów Mazowiecka wchodzą miasta Ostrów Mazowiecka i Brok (ten ostatni jako gmina miejsko-wiejska), Andrzejewo, Boguty -Pianki, Małkinia Górna, Nur, Ostrów Mazowiecka, Stary Lubotyń, Szulborze Wielkie i Zaręby Kościelne.

...

 

Załączniki do strony